Komunikat XII - Międzyresortowej Komisji do Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
1 października 2020

KOMUNIKAT XII dotyczy stanowiska Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN w sprawie wykonywania pomiarów podczas prac, w których powstaje frakcja respirabilna krzemionki krystalicznej, w odniesieniu do obowiązujących przepisów prawa.


Warszawa, 13 lipca 2020 r.

 

KOMUNIKAT XII

Stanowisko

Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN w sprawie wykonywania pomiarów podczas prac,

w których powstaje frakcja respirabilna krzemionki krystalicznej, w odniesieniu do obowiązujących rozporządzeń:

Ministra Zdrowia (Dz. U. 2020 poz. 197) oraz

Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. 2018 poz. 1286 ze zm.)

 

Wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS) dla frakcji respirabilnej krzemionki krystalicznej na poziomie 0,1 mg/m3 została uregulowana rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12.06.2018 r. w sprawie NDS i NDN (Dz. U. 2018 poz. 1286) w 2018 r. Na początku 2020 r. ukazało się rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie substancji o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. 2020 poz. 197), które wdrożyło do prawa krajowego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2398 z dnia 12 grudnia 2017 r. zmieniającą dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy, wprowadzając do załącznika nr 1 w punkcie II. Procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym (Dz. Urz. UE L 345, 27.12.2017, s. 87) pkt 6: Prace związane z narażeniem na krzemionkę krystaliczną – frakcję respirabilną powstającą  w trakcie pracy”. Takie sformułowanie wzbudziło wśród pracodawców i laboratoriów pomiarowych wiele problemów i pytań kierowanych zarówno do Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego i Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, jak i Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W związku z powyższym przedstawiamy stanowisko Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN w sprawie wykonywania pomiarów podczas prac, w których powstaje frakcja respirabilna krzemionki krystalicznej, w odniesieniu do obowiązujących w Polsce przepisów prawnych:

  1. Nie ma możliwości opracowania centralnego wykazu stanowisk pracy, na których występuje narażenie na krzemionkę krystaliczną – frakcję respirabilną powstającą w trakcie pracy, czyli stanowisk pracy w narażeniu na czynnik rakotwórczy.
  2. Pracodawca i ekspert ds. bhp powinni dokonać dokładnej oceny i klasyfikacji procesu technologicznego i stosowanych surowców, maszyn i urządzeń i na tej podstawie określić stanowiska pracy, na których występuje frakcja respirabilna krystalicznej krzemionki spełniająca kryteria czynnika rakotwórczego wg zapisów podanych w Załączniku 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia  (Dz. U. 2020 poz. 197).
  3. Wytyczne pt. „Podręcznik dobrych praktyk dotyczący ochrony zdrowia pracowników poprzez prawidłowe przenoszenie i użytkowanie krzemionki krystalicznej i produktów, które ją zawierają zostały opracowane przez  Europejską Sieć Krzemionki NEPSI (European Network for Silica) i są dostępne na stronie internetowej www.nepsi.pl. Wytyczne te stanowią pomocne narzędzie w procesie klasyfikacji prac w narażeniu na czynnik rakotwórczy, jakim jest frakcja respirabilna krzemionki krystalicznej.
  4. Pracodawca na podstawie wyników pomiarów stężeń frakcji respirabilnej krzemionki krystalicznej typuje stanowiska, na których:
    -    pracownik jest  narażony [1] na frakcję respirabilną krzemionki krystalicznej powstającą w trakcie pracy – czynnik rakotwórczy,
    -    pracownik ma kontakt 1 z frakcją respirabilną krzemionki krystalicznej powstającą w trakcie pracy.
  5. Pracodawca może zrezygnować z wykonywania pomiarów stężeń frakcji respirabilnej krzemionki krystalicznej,  jeżeli wyniki dwóch kolejnych pomiarów [2] są mniejsze od 0,1 wartości NDS, ale tyko w przypadku, gdy stosowane surowce, warunki procesu technologicznego oraz zastosowane środki ochrony zbiorowej są niezmienione na stanowiskach pracy, na których:
    -    występuje w powietrzu frakcja respirabilna krzemionki krystalicznej generowana w procesie pracy  i prace są sklasyfikowane jako prace w narażeniu na frakcję respirabilną krzemionki krystalicznej – czynnik rakotwórczy,
    -    występuje w powietrzu frakcja respirabilna krzemionki krystalicznej, ale prace nie są sklasyfikowane jako prace w narażeniu na czynnik rakotwórczy.

 

 



[1] Definicje zaproponowane przez Instytut Medycyny Pracy w Zaleceniach  dla pracodawców i służb kontrolnych dotyczące prowadzenia wymaganych prawnie rejestrów czynników rakotwórczych lub mutagennych i narażonych na nie pracowników na poziomie zakładów pracy [wersja z dnia 31.12.2019 r., dostęp: http://www.imp.lodz.pl/upload/rejestry/2020/zalecenia20203.pdf].

 

[2] Pomiary frakcji respirabilnej krzemionki  krystalicznej na stanowisku pracy, na którym prace nie są sklasyfikowane jako prace w narażeniu na czynnik rakotwórczy, powinny być wykonane z częstotliwością zależną od wyniku pomiaru stężenia pyłu. Pomiary frakcji respirabilnej krzemionki  krystalicznej na stanowisku, na którym fakcja ta powstaje w trakcie pracy,  powinny być wykonywane co 6 miesięcy (rozporządzenie Ministra Zdrowia Dz. U. 2011 nr 33 poz. 166 ze zm.).

 

 

 Link do pliku PDF Komunikat XII (502 KB)